Pomoc z zakresu prawa kanonicznego dotyczy przede wszystkim procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego, niepoprawnie nazywanego procesem o rozwód kościelny. Proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego, jest postępowaniem bardzo skomplikowanym, znacznie różniącym się od procesu o rozwód cywilny. Postępowanie to wymaga dodatkowo specjalistycznej wiedzy, i specjalistycznych uprawnień, czego nie zapewnia ukończenie regularnych studiów prawniczych. Praktyka pokazuje, ze osoby próbujące uczestniczyć w takim procesie samodzielnie, często nie uzyskują korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Nieznajomość prawa kanonicznego, często już na początku pozbawia takie osoby szans skutecznego dowodzenia swoich racji. Dlatego też w ramach kancelarii, pomoc z zakresu prawa kanonicznego zapewniają osoby specjalistycznie wykształcone i biegłe w prawie kanonicznym.
W celu skorzystania z pomocy prawnej, zlecenia sprawy, umówienia spotkania, prosimy o kontakt telefoniczny: 22 499 33 22 lub kontakt emailowy:
Jednocześnie, biorąc pod uwagę, że z każdym rokiem coraz więcej osób uświadamia sobie potrzebę rozstrzygnięcia przez Sąd Biskupi, czy małżeństwo, zawarte przez nich jest nieważne, aby zapewnić Państwu pomoc w celu uzyskania podstawowych informacji, na temat procedury kanonicznej, zachęcamy do zapoznania się z dalszą częścią tekstu.
1. Czym różni się rozwód cywilny od stwierdzenia nieważności małżeństwa kanonicznego?
Rozwód cywilny czy unieważnienie małżeństwa cywilnego regulowane jest przez prawo polskie, natomiast stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego przez prawo kanoniczne Kościoła katolickiego, co oznacza, że mamy do czynienia z zupełnie innymi systemami prawnymi. W praktyce oznacza to zupełnie inne podstawy do wszczęcia procesu, zupełnie inne uprawnienia, oraz zupełnie inne sądownictwo. Możemy wyróżnić następujące podstawy do wniesienia pisma o proces w dwóch systemach prawnych:
Podstawy unieważnienia małżeństwa w prawie cywilnym:
Przeszkody małżeńskie w pawie cywilnym:
- wiek (mniej niż 18 lat)
- ubezwłasnowolnienie całkowite
- choroba psychiczna
- bigamia
- pokrewieństwo (w linii prostej oraz rodzeństwo)
- powinowactwo (w linii prostej)
- przysposobienie
Wady oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński:
- brak świadomości
- błąd co do tożsamości drugiej strony
- wpływ bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej na wyrażenie woli, jeżeli z okoliczności wynika, że składający oświadczenie mógł się obawiać, że jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste (wymuszone małżeństwo)
Niedostatki pełnomocnictwa udzielonego do zawarcia małżeństwa:
- brak zezwolenia sądu na złożenie oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński przez pełnomocnika
- pełnomocnictwo nieważne
- pełnomocnictwo skutecznie odwołane
Przesłanką rozwodu cywilnego jest natomiast trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego
Sytuacja w prawie kanonicznym:
Aby małżeństwo kościelne było ważne nie mogą wystąpić:
- przeszkody zrywające
- wady zgody małżeńskiej
- wady formy
Jeżeli chodzi o trybunały kościelne to praktyce najczęściej rozpatrują one nieważność małżeństwa kanonicznego z powodu wystąpienia wad zgody małżeńskiej. Natomiast nie zdarzają się raczej stwierdzenia nieważności z powodu nie zachowania formy, ponieważ małżeństwa naturalnie zawierane są po prostu w parafiach przed księdzem i dwoma świadkami, co skutkuje tym, że jest prawie niemożliwe, aby doszło do powstania wad formy, które wiążą się z brakiem świadków lub księdza, czyli świadka urzędowego. Przeszkody zrywające możemy podzielić na te, od których można uzyskać dyspensę oraz na tę od, których jest ona niemożliwa. Te rozróżnienie jest w praktyce bardzo ważne, i tak przedstawiony katalog przeszkód znajduję się poniżej. Przeszkody zrywające w prawie kanonicznym:
- wiek, obecnie do godziwości zgodnie z dokumentami KEP 18 lat. ( DYSPENSA )
- niemoc płciowa, czyli impotencja ( BRAK DYSPENSY )
- bigamia ( BRAK DYSPENSY )
- przeszkoda religii, czyli małżeństwo z osobą nieochrzczoną ( DYSPENSA )
- przeszkoda święceń kapłańskich ( DYSPENSA)
- przeszkoda ślubu wieczystego, składana najczęściej przez zakonników ( DYSPENSA )
- przeszkoda uprowadzenia, czyli porwania kogoś dla zawarcia ślubu ( DYSPENSA )
- przeszkoda występku, czyli zabicia kogoś dla zawarcia ślubu ( DYSPENSA )
- przeszkoda pokrewieństwa ( DYSPENSA )
- przeszkoda powinowactwa ( DYSPENSA )
- przyzwoitość publiczna, związana z konkubinatem ( DYSPENSA )
- adopcja ( DYSPENSA )
Wady zgody małżeńskiej w prawie kanonicznym:
- brak wystarczającego używania rozumu, czyli najczęściej choroba psychiczna
- poważny brak rozeznania oceniającego co do praw i obowiązków
- niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich np.: alkoholizm
- brak wiedzy minimalnej o tym, że małżeństwo jest trwałym związkiem kobiety i mężczyzny skierowanym na zrodzenie potomstwa
- błąd co do osoby
- błąd co do przymiotu osoby, który był bezpośrednio i zasadniczo zamierzony
- błąd co do przymiotów małżeństwa determinujących wolę
- symulacja całkowita i częściowa
- zgoda warunkowa
- przymus i bojaźń
- podstępne wprowadzenie w błąd, które może poważnie zakłócić wspólnotę życia
Przed sądami kościelnymi strony muszą być reprezentowana przez pełnomocników lub adwokatów, których uprawnienia reguluje kodeks prawa kanonicznego z 1983 roku. Są to absolwenci prawa kanonicznego, posiadający tzw. licencjat, który jest na wszystkich uniwersytetach papieskich dyplomem wyższym niż magister i nie ma nic wspólnego z licencjatem w rozumieniu prawa polskiego. Natomiast reprezentację przed sądami rodzinnymi w sprawach o rozwód, alimenty i innych sprawach rodzinnych zgodnie z prawem polskim mogą wykonywać adwokaci.
2. W czym może mi pomóc kancelaria?
Kancelaria jest tworzona przez adwokatów polskich oraz kościelnych, co oznacza, ze kancelaria może udzielić profesjonalnej pomocy zarówno w sprawach kanonicznych jaki i cywilnych. W praktyce możliwość uzyskania takiej pomocy w jednej kancelarii jest bardzo komfortowa dla osoby zainteresowanej uregulowaniem swoich spraw rodzinnych, ponieważ zapewnia większą poufność, skuteczność oraz oszczędność czasu i pieniędzy. W ramach pomocy z prawa kanonicznego kancelaria świadczy niniejsze usługi:
- konsultacje w celu ustalenia przyczyny nieważności małżeństwa kanonicznego
- zaklasyfikowanie przyczyn nieważności pod właściwy tytuł kodeksowy
- udzielanie porad prawnych na każdym etapie procesu
- ustalenie właściwego trybunału
- pomoc w doborze właściwego materiału dowodowego
- sporządzanie skargi powodowej
- odpowiedź na pisma strony przeciwnej lub wszelkie pisma sądowe
- sporządzanie wniosków procesowych
- reprezentacja strony przed sądem kościelnym
- ewentualny udział na przesłuchaniach stron i świadków
- udział na publikacji akt
- sporządzenie mowy obrończej po publikacji akt
- sporządzenie odpowiedzi na uwagi obrońcy węzła
- sporządzenie apelacji do II instancji lub Roty Rzymskiej
- zaskarżenie nieważnego wyroku
- konsultacja i udzielanie porad prawnych w procesie o dyspensę rato non consumato
- konsultacja i udzielenie porad prawnych w sprawie zawarcia małżeństwa między katolikiem, a osobą innego wyznania lub ateistą
- inne sprawy dotyczące prawa kanonicznego
- pomoc we wszelkich sprawach z zakresu polskiego prawa rodzinnego
3. Jakie są najczęstsze przyczyny rozwodów, a jakie nieważności małżeństwa kościelnego?
Najczęstszymi przyczynami rozwodów są: niezgodność charakterów, zdrady , nadużywanie alkoholu. Rzadszymi, ale również często występującymi przyczynami są również naganny stosunek do członków rodziny oraz problemy finansowe. Jeżeli chodzi zaś o stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego to są nimi przyczyny psychiczne, które niekoniecznie są tożsame z chorobą psychiczną. Bardzo często przyczyną psychiczną jest niedojrzałość.
4. Czy katolik może zawrzeć małżeństwo z osobą niewierzącą?
Tak, ale pod pewnymi warunkami.
5. Jakie dokumenty są wymagane do wniesienia skargi powodowej( pozwu kanonicznego)?
We wszystkich sądach świadectwo zawarcia małżeństwa kościelnego , które znajduje się w parafii. Dodatkowo w zależności od sądów mogą być wymagane inne dokumenty.
6. Czy zdrada jest powodem do stwierdzenia nieważności małżeństwa?
Nie jest samodzielnym tytułem prawnym, ale w określonych sprawach może mieć duże znaczenie.
7. Czy impotencja jest powodem nieważności małżeństwa kanonicznego?
Tak. Jest przeszkodą zrywającą, od której nie udziela się dyspensy.
8. Czy to prawda, ze w procesie kanonicznym małżonkowie nie występują razem na sali sądowej?
Tak. Małżonkowie są przesłuchiwani indywidualnie przez sędziego. Nie dochodzi więc do konfrontacji na sali sądowej.
9. Jak wyglądają statystyki co do rozwodów i stwierdzeń nieważności małżeństwa kanonicznego?
W ostatnich latach rozwodów w całej Polsce było około 65 000 , natomiast spraw w sądach kościelnych o stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego 10 000. W samej Warszawie było ich około 500. Trzeba jednak zauważyć, że liczba sprawa o stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego, z każdym rokiem zwiększa się.
10. Ile kosztuje proces o nieważność małżeństwa lub rozwód?
Nie da się na to pytanie odpowiedzieć ogólnie, ponieważ przy ustalaniu honorarium jest brane pod uwagę wiele czynników. W każdym razie nie jest prawdą, iż są to niesamowicie duże pieniądze. Wszystko zależy od konkretnego przypadku.
11. Chcę rozpocząć proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego. Ogłoszenia o pomocy oferuje kancelaria kanoniczna, poradnia kanoniczna, kancelaria którą prowadzi adwokat kościelny. Jaka jest różnica między pomocą jaką świadczą?
Nazwa nie ma żadnego znaczenia. Nie ma znaczenia, czy pomoc będzie Państwu świadczyła kancelaria kanoniczna, czy też poradnia kanoniczna, ponieważ żadne prawo nie reguluje nazwy takich przedsiębiorstw. Ważne jest i na to warto zwrócić uwagę, czy prawnik, świadczący państwu pomoc w tym zakresie, jest nie tylko absolwentem prawa kanonicznego, ale też posiada specjalistyczne dyplomy potwierdzające jego kompetencje w prawie kanonicznym. Takimi dyplomami są dokument Diploma Licentiae lub nominacja adwokacka nadana przez biskupa. Ze względu na to, że prawo kanoniczne jest dziedziną szeroką, nie mniej znacząca jest specjalizacja prawnika w jego zakresie. Dlatego też najlepszym sposobem, żeby nie być oszukanym jest nie wahać się pytać o okazanie przywołanych dokumentów.
12. W których miastach znajdują się sądy kościelne?
Metropolia białostocka
- Białystok
- Drohiczyn
- Łomża
Metropolia częstochowska
- Częstochowa
- Radom
- Sosnowiec
Metropolia gdańska
Metropolia gnieźnieńska
- Gniezno
- Włocławek
- Bydgoszcz
Metropolia katowicka
Metropolia krakowska
- Kraków ( jest również sądem pierwszej instancji dla Bielsko - Białej )
- Kielce
- Tarnów
Metropolia lubelska
- Lublin
- Sandomierz
- Siedlce
Metropolia łódzka
Metropolia poznańska
- Poznań ( jest również sądem pierwszej instancji dla Kalisza )
Metropolia przemyska
Metropolia szczecińsko-kamieńska
- Szczecin
- Koszalin
- Gorzów Wielkopolski
Metropolia warmińska
- Olsztyn ( jest również sądem pierwszej instancji dla katolickich obrządków wschodnich )
- Elbląg
- Ełk
Metropolia warszawska i Diecezja warszawsko - praska
- Warszawa ( jest również sądem pierwszej instancji Warszawy - Pragi oraz Ordynariatu Polowego)
- Płock
Metropolia wrocławska
- Wrocław
- Legnica ( jest również sądem pierwszej instancji dla Świdnicy )
13 Czy kancelaria świadczy pomoc w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego ( kościelnego ) osobom pracującym lub zamieszkującym za granicą?
Tak. Kancelaria wychodzi naprzeciw oczekiwań takim osobom. Szczególnie jeśli małżeństwo było zawarte w Polsce. Możliwe jest w tym przypadku konsultowanie się za pomocą e - maili, lub telefonu. Ze względu na to, że fizyczne uczestnictwo stron w procesie w praktyce sprowadza się do bycia na jednym przesłuchaniu, a proces ma charakter pisemny, nic nie stoi na przeszkodzie, aby świadczyć pomoc na odległość. W celu skorzystania z pomocy prawnej, zlecenia sprawy, umówienia spotkania, prosimy o kontakt telefoniczny: 22 499 33 22 lub kontakt emailowy:
Jednocześnie dla osób pozostających za granicą na stałe już od dłuższego czasu, które zawarły małżeństwo poza terytorium Polski, których proces o nieważność małżeństwa ( rozwód kościelny ), z jakichkolwiek przyczyn nie może być rozstrzygany w Polsce, zamieszczamy informację z adresami wybranych sądów lub kurii biskupich.
WYBRANE ADRESY SĄDÓW - KURII BISKUPICH ZAGRANICZNYCH
Archidiecezja w Chicago
www.archdiocese-chgo.org
Metropolitan Tribunal
Archdiocese of Chicago
835 North Rush Street
Chicago, IL 60611
Phone: 312.534.8280
Fax: 312.534.8314
e-mail: tribunal@archchicago.org
Archidiecezja Westminster Londyn Anglia
( Strona Archidiecezji w Londynie w Wielkiej Brytanii)
www.rcdow.org.uk
The Diocese of Westminster
46 Francis Street,
London SW1P 1QN
Archidiecezja w Dublinie
www.dublindiocese.ie
Dublin Regional
MarriageTribunal
Diocesan Offices, Archbishop's House, Dublin 9.
Tel. 01 8379253.
Fax. 01 8368309.
Correspondence to: The Judicial Vicar, Dublin Regional Marriage Tribunal.
Email: dublinrmt@eircom.net
Dublin Metropolitan Tribunal
This office handles judicial and administrative cases other than marriage nullity cases.
Address:Diocesan Offices, Archbishop's House, Drumcondra, Dublin 9.
Tel. 01 8379253 Fax. 01 8368309
Archidiecezja Edynburg
www.archdiocese-edinburgh.com
Diocesan Offices
100 Strathearn Road
Edinburgh
EH9 1BB
Tel 0131 623 8900
Archidiecezja Brukseli
http://www.kerknet.be/aartsbisdom/
Aartsbisdom Mechelen-Brussel
Wollemarkt 15 | B-2800 Mechelen
tel. 015 29 26 11 | fax 015 20 94 85
e-mail persdienst.aartsbisdom@kerknet.be
Archidiecezja w Wilnie
Arkivyskupijos kurija
Šventaragio g. 4
LT-01122 Vilnius,( Wilno ) Lietuva ( Litwa )
Raštinės telefonai:
(+370 5) 262 70 98
(+370 5) 212 36 53
Raštinės faksas:
(+370 5) 212 28 07
Elektroninis paštas:
curia@vilnensis.lt
Archidiecezja we Lwowie
79008 LWÓW, ul. Winniczenki, 32,
tel.: +380 (32) 240-37-42,
fax.: +380 (32) 240-37-48,
e-mail: chancellery@diocese-lviv.org
Archidiecezja Monachium
Erzbischöfliches Konsistorium und Metropolitangericht (Offizialat)
Rochusstraße 5-7
80333 München
Telefon: 089-2137-1225 und 089-2137-1226
Fax: 089-2137-1475
Konsistorium@ordinariat-muenchen.de
Archidiecezja Augsburska
Bischöfliches Ordinariat
Fronhof 4
86152 Augsburg
Telefon 0821/3166-324
Archidiecezja Berlina
Erzbischöfliches Ordinariat Berlin
Postanschrift:
Postfach 04 04 06
10062 Berlin
Hausanschrift:
Niederwallstr. 8-9
10117 Berlin
Tel.: (030) 326 84-0
E-Mail: info(ät)erzbistumberlin.de
Archidiecezja Eichstatt
( Archidiecezja Norynbergi )
Giesbertsstraße 67
Nürnberg
0911 808160
Archidiecezja Paryża
Diocese de Paris
http://www.paris.catholique.fr/
Mailing Address: 7 rue St. Vincent, 75018 Paris CEDEX 08, France
Telephone: 1.49.24.11.11
Fax: 1.19.24.10.38
Polecamy również stronę, która może pomóc ustalić właściwą diecezję.
www.catholic-hierarchy.org
Autorem tekstu informacyjnego jest Dominik Orzeł, absolwent prawa oraz prawa kanonicznego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 2008 r., odbywał praktykę sądową w Sądzie Biskupim oraz pisał pracę naukową w archiwum sądowym, ukazującą, jak w praktyce wyglądają przyczyny powodujące nieważność małżeństwa kanonicznego z kan. 1095 n. 3 Kodeksu Prawa Kanonicznego. W 2009 r., uzyskał Diploma Licentiae z zakresu Prawa kanonicznego ( dyplom uzyskiwany po zdaniu specjalistycznego egzaminu komisyjnego, potwierdzający kompetencje z prawa kanonicznego na całym świecie ). W tym samym roku uzyskał nominację Adwokata Prawa kanonicznego. Od tego czasu stale zajmuję się świadczeniem pomocy osobom uczestniczącym w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego. W zakresie prawa kanonicznego specjalizuje się w kanonicznym prawie małżeńskim.
KONTAKT:
Adwokat Piotr Stączek. Kancelaria Adwokacka w Warszawie
Wąwozowa 11 02-001 Warszawa
22 499 33 22
Adres Kancelarii
