Kancelaria Adwokacka

Kancelaria Adwokacka,
Adwokat Piotr Stączek
Adwokat Piotr Modzelewski

Czym jest sprzeciw od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego?

by

Sprzeciw od decyzji to specjalny, uproszczony środek zaskarżenia, który 1 czerwca 2017 roku zastąpił tradycyjną skargę do sądu administracyjnego w odniesieniu do tzw. decyzji kasatoryjnych, wydawanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z decyzją kasatoryjną mamy do czynienia wtedy, gdy organ odwoławczy, zamiast merytorycznie rozwiązać problem, jedynie uchyla wcześniejsze rozstrzygnięcie i odsyła sprawę z powrotem do organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Ustawodawca wprowadził sprzeciw, aby skutecznie zapobiec nadużywaniu tej praktyki i uchronić obywateli przed przewlekłym, biurokratycznym odsyłaniem akt. Nowe rozwiązanie z założenia ma mocno mobilizować organy do samodzielnego i merytorycznego rozstrzygania spraw, czyniąc decyzje kasatoryjne absolutnym wyjątkiem.

Sama procedura jest pomyślana tak, aby była wyjątkowo szybka. Strona niezadowolona z faktu odesłania jej sprawy do ponownego rozpatrzenia ma 14 dni na wniesienie sprzeciwu za pośrednictwem organu, który wydał sporną decyzję. Co ciekawe, organ ten nie ma możliwości pisania odpowiedzi i polemiki z zarzutami, tak jak to bywa w zwykłych skargach. Zamiast tego ma 14 dni na tzw. autokontrolę, czyli może przyznać rację obywatelowi, samemu uchylić własną decyzję i wydać nową.

Jeśli jednak organ „nie przyzna się do błędu”, akta trafiają do sądu administracyjnego, który musi rozpoznać sprzeciw błyskawicznie – w terminie 30 dni od jego wpływu na posiedzeniu niejawnym. Warto zaznaczyć, że sąd w takim przypadku nie analizuje całej sprawy od nowa, a skupia się wyłącznie na sprawdzeniu, czy organ odwoławczy rzeczywiście miał powód, by unikać wydania merytorycznego rozstrzygnięcia i odsyłać sprawę niżej. Jeśli sąd uzna sprzeciw za zasadny i uchyli decyzję organu, od takiego wyroku nie przysługuje już skarga kasacyjna, co wymusza na administracji szybki powrót do właściwej pracy nad sprawą. Dodatkowym i bardzo ciekawym elementem dyscyplinującym urzędników jest to, że sąd ma prawo, z urzędu lub na wniosek strony, wymierzyć organowi odwoławczemu grzywnę.