Aktualne wiadomości

  • Siła wyższa – znaczenie precyzyjnego definiowania postanowień umownych

    W prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie gospodarczej naszego Klienta Sąd ten oddalił apelację Skarbu Państwa dochodzącego kary umownej za nieodebrany surowiec stanowiący przedmiot zawartej z Klientem umowy sprzedaży.

    Obrona Klienta przed tym roszczeniem opierała się na fakcie, iż w przedsiębiorstwie Klienta doszło do zdarzenia o charakterze siły wyższej, w związku z czym kara umowna nie może być naliczona. Umowa sprzedaży precyzowała zapisy vis maior w ten sposób, że zobowiązanie do zapłaty kary umownej nie powstaje w przypadku wystąpienia zdarzeń o charakterze siły wyższej, jeśli uniemożliwiały wykonanie umowy przy zachowaniu należytej staranności.

    Po stronie Klienta staranność została zachowana, pomimo ograniczenia funkcjonowania przedsiębiorstwa na skutek zniszczenia części infrastruktury Klient kontynuował prowadzenie przedsiębiorstwa w ograniczonym zakresie i proponował przesunięcie o kilka miesięcy terminu odbioru towaru. Powód reprezentujący Skarb Państwa nie był zainteresowany taką propozycją i przesłał monit do zapłaty kary umownej, negując również charakter zdarzenia w przedsiębiorstwie Klienta, jakoby nie nosił znamion siły wyższej.

    Wzorzec umowny stanowiący prawną podstawę roszczenia niedostatecznie precyzyjnie określał możliwość odwołania się do klauzuli vis maior, a precyzyjne oznaczenie praw i obowiązków w postanowieniach umownych obciąża tego, kto umowę sporządzał. W tym zakresie istotny pogląd wskazywał już Sąd Najwyższy w jednym z orzeczeń: Należy podzielić pogląd, że także na gruncie prawa polskiego, i to nie tylko w zakresie stosunków z udziałem konsumentów (art. 385 § 2 k.c.), wątpliwości należy tłumaczyć na niekorzyść strony, która zredagowała umowę. Ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych postanowień umowy, nie dających usunąć się w drodze wykładni, powinna bowiem ponieść strona, która zredagowała umowę. (tak: pisemne uzasadnienie Wyroku SN z sygn. akt III CSK 55/11, publ. SAOS i orzeczenia SN tamże cytowane).

    Sąd w Olsztynie po raz trzeci mierzył się ze sprawą Klienta na tożsamej podstawie faktycznej z powództwa Skarbu Państwa, w przypadku dwóch poprzednich spraw również prawomocnie oddalono roszczenia Skarbu Państwa z zastrzeżonych w stosowanych wzorcach kar umownych.

    Wszystkie postępowania Klienta prowadził od początku i z powodzeniem adw. Michał Mróz.